[/b]


*ADLİ
Adil. II. Bayezid, III. Mehmed ve II. Mahmuda verilmiştir.
*AĞA
Komutan. Ordudaki kıdemli görevlilere, Yeniçeri ağası ve Kızlar ağası gibi saray korumalarına verilmiştir.
*AHRETLİK
Manevi evlat. Dürrüşehvara verilmiştir.
*AK BAŞLI
Ak başlıklı. Aktimura verilmiştir.
*ALP
Kahraman asker. Daha çok ilk dönemde kullanılmakla beraber kabilevi yapılanma sona erdiği dönemde de kullanılmaya devam edilmiştir.
*AMCAZADE
Amca çocuğu.
*ARSLAN
Arslan veya Arslan yürekli.
*AVCI
IV. Mehmede verilmiştir.Hayatındaki en önde gelen uğraşısı idi. Edirne civarında kendisini bu iptilaya kaptırmıştı.
*BAHİR
Denizci
*BAHTİ
Talihli. I. Ahmede verilmiş ve onun tarafından şiirlerinde maslah olarak kullanılmıştır.
*BAŞ
Lider, Başkan. BaşÇuhadar veya Kapıcı-başı gibi genellikle diğer ünvanlarla beraber kullanılmıştır.
*BEDROS
Kurnaz. Genel bir Ermeni adıdır ve güya II. Abdülhamidin yüz hatları itibariyle Ermenilere benzediğini ima için ona verilmiştir. Wittlinin anlattığı bir hikayeye göre, Abdülhamidin babası I. Abdülmecid değil, Abdülhamidin annesiyle gizli aşk hayatı yaşamayı başaran bir Ermenidir. Abdülhamidin annesi Trimüjganın muhtemelen Ermeni olması daha kolay anlaşılır bir
açıklamadır.
*BEY
Efendi, Şehzade. Zamanla bu ünvan değerini kaybetti ve daha ziyade İngilizcedeki esquire gibi nezaket ünvanı haline geldi.
*BEYCEĞİZ
Küçük Şehzade
*BEYLERBEYİ
Bölge Valisi. Büyük eyaletlerin idarecisine verilmiştir.
*BEYZADE
Şehzade oğlu.Padişahların kızlarının oğullarına verilen ünvandır. İlk dönemlerdeki Sultanzade ünvanının yerini almıştır.
*CEDDÜL OSMAN
Osmanlıların Babası.Süleyman Şaha verilmiştir.
*CEMCA
Cemşid gibi güçlü. Sultan için Doğu dillerinde kullanılan bir ünvan.
*CİHANDAR
Dünyanın Efendisi. III. Selime verilmiştir.
*CİVAN
Genç. 2138/ Mehmede verilmiştir.
*ÇAVUŞ
Rütbeli Er, Haberci
*ÇELEBİ
Beyefendi. Kibar Efendi, Genç Efendi. II. Mehmed dönemine kadar padişah oğullarına verilen ünvandır. Ayrıca I. Mehmede de özellikle verilmiştir.
*ÇELEBİ SULTAN
Kibar Şehzade. 1594 yılına kadar sancak valisi olan padişah oğullarına verilmiş olan ünvandır.
*DAMADI ŞEHRİYARI
Padişah Damadı. Padişahların kızlarıyla evlenenlere verilen ünvandır. Ancak bu sadece babasının saltanatı döneminde evlenen kızların kocalarına uygulanmıştır. Ayrıca aynı isimlerdeki birkaç veziri seçmek için de bu ünvan kullanılmıştır.
*DAYE
Süt Anne
*DELİ
I. Mustafa ve İbrahime verilmiştir.
*DÜZMECE
Sahte. Kendi adına çıkan isyan döneminde ve aslı konusundaki şüpheye ifade etmek üzere Mustafaya verilmiş ünvandır.
*EBUL FETH
Fethin babası. II. Mehmede verilmiştir.
*EFENDİ
I. Abdülmecid döneminden itibaren padişah oğullarına verilen ünvandır. Ayrıca tarikat üyeleri arasında da bir dereceyi gösteren tabirdir.
*EĞRİ FATİHİ
III. Mehmede verilmiştir.
*EMİR
İdareci, Şehzade. Yarı bağımsız idareciler için kullanılmıştır. Ayrıca Selçıklulara bağımlı olduğu süre zarfında I. Osman için kullanılmıştır. 1402-1413 arasındaki Fetret Devri esnasında I. Bayezidin oğullarından birinin açık şekilde üstün idareci olmadığını göstermek için yeniden kullanılmıştır.
*EMİRÜL MÜMİNİN
Müslümanların İdarecisi. Halifeye verilen isimlerden biri olup I. Selimin Mısır seferinden sonra Osmanlı padişahlarına da verilmiştir.
*FAHREDDİN
Dinin öğüncü. I. Osmana verilmiştir.
*FATİH
İstanbulu fethinden dolayı II. Mehmede verilmiştir.
*FATİHİ BAĞDAT
Bağdatı fetheden IV. Murada verilmiştir.
*FRENK
Frank. Başlangıçta Fransadan gelenler için kullanılmışken oldukça genişletilerek herhangi bir Avrupa ülkesi için de kullanılmıştır.
*GAZİ
Darul Harbde savaşan kişilere ve Hristiyanlara karşı alınmış zaferlerdeki askerlere verilen ünvandır. Özellikle de O. Osman, Orhan, I. Murad, I. Bayezid, II. Mehmet ve IV. Murad için kullanılmıştır.
*GENÇ
II. Osmana verilen isimdir.
*GÖZDE
Padişahın cariyeleri için kullanılmıştır.
*GÜREŞÇİ
Güçlü olduğu için I. Mehmede verilmiştir. Güreşçi mi Kürüşçü mü olduğu şeklinde bir şüphe var ise de, doğru şekli Güreşçi şeklindeki Padişah için kullanımıdır.
*HACE, HACİ
Hacı. Hace kadınlar için, Hacı erkekler için kullanılna formudur. Mekkede Hac görevini tamamlayan kişiye verilen ünvandır.
*HADİMUL HARAMEYNİŞ ŞERİFEYN
İki mübarek şehir olan Mekke ve Medinenin koruyucusu. I. Selime 1517de Mekke Şerifi tarafından bu şehirlerin anahtarı gönderilmek suretiyle verilmiş bir ünvandır.
*HAFIZ
Koruyucu. Genişletilmek suretiyle Kuranı ezbere bilen kişiye denilmiştir.
*HAKANÜL BERREYN
VEL BAHREYN
Karaların ve Denizlerin Hakanı. Padişahın gücünün ihtişamını ifade eden ünvanlardan biridir.
*HALİFE
Son Abbasi Halifesinin 1538de ölümüne kadar halifeliği elinde tuttuğu şeklindeki birtakım düşüncelere rağmen, 1517 yılında Halifeliğin I. Selime ve onun mirasçılarına geçmesi, İslamda önemli ölçüde sert tartışmalara neden olmamıştır. Cam. Mod. Hist., 91de Hilafet İslamın temel prensiplerinden biridir ve bütün Müslümanlar tek bir imam tarafından idare edileceklerdir. Ayrıca İmamda Hz. Peygamberin kabilesi olan Kureyşten olacaktır. 1517 yılında İmamlık, Haşimoğullarından Mehmed Ebu Caferin güçsüz ellerindeydi ve halifeliği Kahire Sarayında sembolik olarak devam ettiriyordu. Abbasilerin en son halifesi olarak Sultan Selim lehine halifelikten feragat etti. Bu biçimsel geçiş, Kureyş kabilesine mensup olmamakla birlikte Türk sultanlarının Müslümanların idarecisi veya İmamı olmalarının temeli oldu. Halifeliğin Osmanlılara geçişi, Mekke Şerifinin Kabenin anahtarlarını Selime göndermesi, böylece Selimin Mukaddes Beldelerin koruyucusu olmasıyla halifeliğin tanınması onaylanmış oldu der. S. Lane Po
*HAN
Kırım idarecileri için kullanılmıştır. II. Selim tarafından torunu İbrahime verilmiştir.
*HANIM SULTAN
Prenses Hanım. Padişahların kadın tarafından kız torunlarına verilen ünvan.
*HASEKİ SULTAN
Gözde Prenses. Erkek evlat doğurmuş olan padişah gözdelerine verilen ünvan. Genellikle ilk dört veya altı anne ile sınırlanmıştır.
*HASEKİ KADIN
Gözde Kadın. Padişah kızlarının annelerine verilmiştir.
*HATUN
Hanım. İlk dönemlerde, son dönemlerdeki Valide Sultan yerine padişahın nikahlı eşlerine verilen ünvandır.
*HEZARPARE
Bin parça. Ölümünden sonra kendisine yapılan suikasde işaret etmek için Ahmede verilen ünvandır.
*HÜMAYUN
Padişaha ait. -Devlet kuşu, saadet manasına gelen Hümaydan alınmıştır.
*HÜNKAR
Hükümdar I. Murad ve II. Mehmede verilen ünvan.
*HÜDAVENDİGAR
Hükümdar, Bey. I. Murada verilmiş ve daha sonra da Bursa Sancağı içinde kullanılmıştır. Yine Orhan ve II. Murad için de kullanılmıştır.
*İLHAMİ
İlham alan. III. Selime verilen ünvandır.
*KANBUR
I. Mahmuda verilmiştir.
*KANLI
Politikasını ima için II. Abdülhamide verilmiştir.
*KANUNİ
Adil. II. Mehmede ve özellikle de I. Süleymana verilmiştir.
*KAPUDAN PAŞA
Amiral. Osmanlı donanmasının başındaki kimseye verilmiştir.
*KARA
I. Osman ve birçok kişiye verilmiştir.
*KETHÜDA
Kahya.
*KÖSE
Sakalsız
*KRAL
Sırp ünvanı.
*KUL
Köle.
*KULOĞLU
Köleoğlu
*KÜRÜŞÇÜ
Yay gerdiren. Bir sanatta pir kabul edildiği için I. Mehmede verilmiştir.
*LALA
Terbiyeci. Özellikle hem sarayda, hem de tayin edildikleri sancak valiliklerinde genç şehzadeleri yetiştirenlere verilen ünvandır.
*Lİ/LI/LU
den,dan Yer isimlerine bağlanır. Kişinin doğum yerini işaret için kullanılmıştır.
*MAKBUL
Gözde
*MAKTUL
Öldürülmüş
*MEHDİ ULYAYI SALTANAT
Büyük saltanat beşiği. Diğer bir ismi de Valide Sultandır.
*MEKRİ
Kurnaz
*MEST
Sarhoş. II. Selime verilmiştir.
*MEYVEİ
Meyve satan
*MIRAHOR
Ahırların muhafızı. Emiri Ahurdan gelmedir.
*MİRZA
Şehzade. İran ünvanıdır.
*MUHASSIL
Vergi tahsildarı
*MUHSİN
Bağışlayıcı
*MUHTEŞEM
Avrupalılar tarafından I. Süleymana verilen ünvandır. Türkler kullanmazlar.
*MUID
Okulda düzeni sağlayan
*MUSAHİP
Padişaha hususi işlerinde Yardım eden ve daha geniş ifadesiyle Gözde.
*MÜVERRİH
Tarihçi
*NEBİL / NEBİLE
Prens/Prenses. Mısır ünvanıdır.
*NAİB
Vekil.
*NAKKAŞ
Dekoratör
*NAMZET
Aday. Henüz tam olarak evlenmemiş, nişanlı olan padişah kızlarına verilen ünvandır.
*NİŞANCI
Saltanat mührünün muhafızı.
*NİŞANCI OĞLU
Saltanat mührü muhafızının oğlu.
*OĞUZ
Temiz veya Genç erkek
*OSMANCIK
Küçük Osman. I. Osman için kullanılmıştır.
*PADİŞAH
Hükümdar. İran kaynaklı bir ünvandır. Sultanların çok fazla arzu ettikleri en yüksek makamdır. Herhangi bir kimse tarafından sultanla eş anlamlı olarak da kullanılabilir. Son döenmlerde Fransız Kralları için de kullanılmıştır.
*PALABIYIK
Kavisli uzun bıyıklı.
*PARE
Parça. Hezarpare ve Şekerparede olduğı gibi.
*PEHLİVAN
Şampiyon, Güreşçi. I. Mehmede verilmiştir.
*REİSÜL KÜTTAB
Katiplerin Reisi.
*RUM
Rumeli. Temelde Roma ve Roma İmparatorluğu içinde kalan yerleri ifade eder. Böylece Anadolu Selçukluları, İran Selçuklularından ayrılmışlardır. Ayrıca Rum Beylerbeyi altında Osmanlı İmparatorluğunun Avrupa eyaletlerini de temsil eder.
*SAHİB KIRAN
Her zaman başarılı Hükümdar. I. Süleyman ve IV. Murada verilen ünvandır.
*SAİBÜL AŞERETİL KAMİLET
On numarayı tamamlayan. Onuncu sultan olduğu için I. Süleymana verilmiştir.
*SANCAK
Büyük Bayrak. Eyalet.
*SANCAK BEYİ
Eyalet İdarecisi.
*SARHOŞ
II. Selime verilmiştir.
*SARI
Sarı, Soluk. II. Selime verilmiştir.
*SARIKÇI
Sarık yapan
*SEDEFİ DÜRRİ HİLAFET
Hilafet incisinin sedefi. Bir diğer ünvanı da Valide Sultandır.
*SEMEN/SEMİZ
Şişman
*SERASKER
Ordu komutanı.
*SEYYİD
Peygamber soyundan gelen
*SİLAHDAR
Silahları muhafaza eden memur. Sultanın hususi görevlilerinden biri.
*SİPAHİ
Atlı asker
*SIĞIR
II. Selime verilmiştir.
*SOFU
II. Bayezide verilen ünvandır.
*SULTAN
Prens. En az üç farklı kullanımı vardır. En geçerlisi, devletin başı olarak kullanımıdır. Sultan Han Muradda olduğu gibi Han ile birlikte Şehzadelik ifadesi anlamında da kullanılmıştır. Bu şekli genellikle padişah oğulları içindir ve özellikle de II. Mehmed döneminden sonradır. bununla beraber eğer isimden sonra kullnaılmışsa o ismin Prenses olduğunu ifade eder Fatma Sultanda olduğu gibi. Yine Haseki ve Valide kelimleri ile de birleştirilerek kullanılmıştır.
*SULTANÜL GUZAT
Gaziler sultanı. İlk dönem ünvanıdır. I. Murad ve diğerlerine verilmiştir.
*SULTANZADE
Prenses oğlu. Padişah kızlarının oğullarına veya erkek torunlarına verilen ünvandır.
*ŞAHI ALEM PENAH
İmparator, Dünyanın barınağı. Padişahın üstünlük ünvanlarından biridir. İran menşelidir.
*ŞAHİN
Sokullu Mehmed Paşaya verilmiştir.
*ŞAHZADE/ŞEHZADE
Padişahın oğlu. I. Mehmed ile başlayarak padişahların oğullarına verilmiştir.
*ŞEHİD
Savaşta dini uğruna ölen kişi. I. Murad ve II. Osmana verilmiştir.
*ŞEHRİ
Şehirli
*ŞEYH
Edebaliye verilmiştir.
*ŞEYHÜLİSLAM
Müfti. Halifenin altında olup İslamın başkanıdır.
*ŞÜCAEDDİN
Dinin kahramanı. Orhana verilen ünvandır.
*TAVAŞİ
Hadım
*TAVİL
Uzun. Sokullu Mehmed Paşaya verilmiştir.
*TİRYAKİ
Genellikle uyuşturucu veya sigara tiryakiliği için kullanılır.
*UĞURLU
Şanslı
*VALİDE
Anne.
*VALİDE SULTAN
Prenses Anne. Saltanatları döneminde padişahların annelerine verilen ünvandır. XVI. yüzyılda girmiştir.
*VELİ
II. Bayezide verilen ünvandır.
*VELİAHT
Tahta geçecek şehzade. Tahta geçecek kişi için son dönemde kullanılmıştır. Ancak 1876 Anayasası tahta çıkacak şehzadenin en yaşlı erkek evlat olmasını belirleyinceye ve diğer şehzadeleri reddedinceye dek uygulanamamıştır. Hatta VI. Mehmede Veliahdı Sani Tahtın ikinci varisi ünvanı verilmişti. Benzer bir makam, Kırım Hanlarından Nureddine de verilmiştir.
*VEZİR
Bakan. Ağır sorumluluk yüklenen.
*VEZİRİ AZAM
Başbakan, Baş vezir. Bir diğer formu da Sadr-ı Azamdır.
*VOYNUK
Bulgar savaşçısı
*VOYVODA
İdareci. Moldavya ve Lehistan prensliklerinden birinin yöneticisine verilen ünvandır.
*YAĞLIKÇI
Yağlık satan
*YAVUZ
Yiğit. I. Selime verilmiştir.
*YENİÇERİ
Yeni askerler. Meşhur Yeniçeri Ocağı mensupları.
*YILDIRIM
I. Bayezide verilmiştir.
*ZADE
Oğlu. Genellikle ın soyu anlamında genişletilmiştir.